Het Tegengeluid 2 | Deel 3
Niet logisch, wel kloppend
Over balans, richting en waarom je soms iets voelt voordat je het kunt uitleggen
Geschreven door Ronald Ram
Er zijn van die momenten waarop je als ondernemer ineens merkt dat je ergens niet meer doorheen kunt denken. Je hebt het geprobeerd, echt. Je hebt het geanalyseerd, je hebt de scenario’s uitgeschreven, je hebt met mensen gesproken, je hebt alles op een rij gezet zoals je dat gewend bent. En toch blijf je rondjes lopen in je hoofd. Niet omdat je niet slim genoeg bent, maar omdat dit geen vraag is die je kunt oplossen met logica alleen.
Wat er dan vaak gebeurt, is dat je op een dag iets voelt wat je niet meteen kunt onderbouwen. Een keuze, een richting, een beslissing die je in gedachten al honderd keer hebt uitgesteld, maar die ineens als een rustige zekerheid in je lijf lijkt te landen. Het voelt niet als een overwinning, niet als een “yes!”, niet als euforie. Het voelt eerder als iets zachts. Als ruimte. Als een soort opluchting die je niet helemaal kunt plaatsen. En juist omdat het zo stil is, ga je twijfelen of je het wel serieus mag nemen.
“En juist omdat het zo stil is,
ga je twijfelen of je het wel serieus mag nemen.”
Want we zijn gewend geraakt om pas te bewegen als iets logisch is. Als het uit te leggen is. Als anderen het begrijpen. Terwijl het echte leven en zeker het ondernemersleven – vaak precies andersom werkt: iets klopt van binnen al lang voordat je er woorden aan kunt geven.
Ik zie dit vaak bij ondernemers die zoeken op zinnen die je bijna nooit hardop hoort, maar die wel dagelijks in iemands binnenwereld rondzingen. Mensen typen niet alleen “burn-out” of “stress” in, ze typen ook: “Ik ben mezelf kwijt”, “Ik voel niks meer”, “Hoe krijg ik rust in mijn hoofd”, “Ik weet niet meer wat ik wil”, “Waar doe ik het nog voor?” Dat is geen zwaktebod. Dat is een signaal dat er iets in jou wakker wordt wat je te lang hebt weggedrukt.
En dan ontstaat er iets bijzonders: je hoofd wil door, maar je binnenkant vraagt om iets anders.
Ondernemen zonder balans is een vorm van overleven
Ondernemers zijn gewend om te bewegen. Niet stil te staan. Niet te twijfelen. En zeker niet om naar binnen te keren. We noemen het vaak “drive”, “ambitie”, “discipline” of “verantwoordelijkheid”, maar eerlijk gezegd lijkt het in de praktijk vaak meer op overleven. Je houdt de boel draaiende, je lost problemen op, je zorgt voor klanten, personeel, geld, groei, verplichtingen. En ja, dat kan jaren lang goed gaan, want ondernemers zijn sterke mensen. Ze kunnen veel dragen.
Totdat je merkt dat je alleen nog maar aan het balanceren bent.
Die foto die ik bij deze blog plaats voelt voor mij precies als zo’n beeld. Ik sta op een boomstam in het bos, mijn armen wijd, zoekend naar evenwicht. Niet omdat ik iets aan het bewijzen ben, maar omdat het nodig is. Want op een boomstam kun je niet leven op automatische piloot. Je moet aanwezig zijn. Je moet voelen waar je je gewicht neerzet. Je moet steeds kleine correcties maken. Je kunt niet tegelijk appen, plannen, haasten en doorgaan. Als je dat probeert, lig je eraf.
En misschien is dat precies wat er bij veel ondernemers gebeurt: ze proberen al te lang te balanceren op een smalle strook energie, met te veel tegelijk in hun hoofd. Dan wordt leven iets wat je volhoudt. Terwijl het eigenlijk iets zou moeten zijn wat je voelt.
Balans is niet dat je nergens last van hebt. Balans is dat je jezelf niet kwijtraakt terwijl je wel vooruitgaat.
Niet logisch, wel kloppend: waarom je lijf soms eerder weet waar je heen moet
Er is een verschil tussen een keuze die “logisch” is en een keuze die “klopt”. Een logische keuze kun je uitleggen. Je kunt hem verdedigen. Je kunt er een plan bij maken dat iedereen geruststelt. En toch kan het zijn dat je er onrustig van wordt, alsof je ergens in jezelf steeds een kleine waarschuwing voelt. Dan lijkt het alsof je de juiste stap zet, maar je betaalt hem met je energie.
Een kloppende keuze is vaak anders. Die voelt niet altijd veilig, maar wel helder. Je wordt er rustiger van, al is het spannend. Je hoofd protesteert, maar je lijf ontspant. Het is alsof je een jas aantrekt die je eigenlijk al jaren had moeten dragen.
Het lastige is alleen: de buitenwereld snapt dat niet altijd. En dat is waar ondernemers zich vaak weer terugtrekken in hun hoofd. Ze willen het kunnen uitleggen aan een partner, aan een klant, aan hun omgeving. Ze willen geen “rare beslissing” nemen. Ze willen niet dat anderen denken dat ze het niet meer weten. Terwijl het juist het begin kan zijn van een volwassen en gezonde beweging: kiezen op basis van wat klopt, niet alleen op basis van wat logisch lijkt.
Want stress ontstaat zelden omdat iemand te weinig weet. Stress ontstaat omdat iemand te lang doorgaat terwijl hij zichzelf niet meer hoort.
Het gaat niet om stoppen met denken, maar om denken op de juiste plek
Dit is geen pleidooi tegen je hoofd. Denken is waardevol. Denken is nodig. Denken hoort bij ondernemen. Maar het is een probleem geworden op het moment dat denken alles heeft overgenomen. Als je hoofd de bestuurder is geworden, en je gevoel alleen nog maar passagier is. Dan kun je nog zo’n strak plan maken, maar je raakt steeds verder verwijderd van jezelf.
Rust is daarom niet het doel. Rust is de basis waarop je weer helder kunt worden.
“Rust is daarom niet het doel.
Rust is de basis waarop je weer helder kunt worden.“
En helderheid is niet hetzelfde als zekerheid. Helderheid is: weten welke richting je op wilt, ook als je nog niet precies weet hoe. Helderheid is: voelen waar je energie wel van gaat stromen, zelfs als je het nog niet volledig kunt verklaren. Helderheid is: merken dat je niet meer wilt leven als een project dat je moet managen, maar als een mens dat je mag zijn.
Als je ooit een keuze hebt gemaakt die je niet goed kon uitleggen, maar waar je later dankbaar voor was, dan weet je precies wat ik bedoel. Dat zijn vaak de momenten waarop je jezelf terugvindt.
Niet logisch, wel kloppend.
In het volgende deel ga ik verder in op wat er daarna vaak gebeurt. Want als je eenmaal kiest voor wat klopt, komt er soms eerst nog onrust. Spijt. Leegte. Twijfel. Niet omdat je fout zit, maar omdat je oude systeem nog even protesteert. En juist daar zit vaak de volgende stap in herstel.